Bộ Tài chính đề nghị sửa đổi để hoàn thiện các quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

21-03-2024
Bộ Tài chính đề nghị sửa đổi để hoàn thiện các quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp là vấn đề rất được quan tâm khi có thông tin Bộ Tài chính đang sửa đổi, bổ sung những khoản mới trong Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành. Cùng tìm hiểu sao lý do vì sao có sự thay đổi này, cũng như những đối tượng nào được nhắm đến trong sự thay đổi, cập nhật những ưu đãi dành cho doanh nghiệp hiện nay.

Vì sao cần sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp?

VIệt Nam được đánh giá là quốc gia có sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trên nhiều phương diện, đặc biệt là các chính sách ưu đãi thuế thu nhập. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hiện chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp cũng bộc lộ nhiều nhược điểm, hạn chế cần rà soát, cải thiện cho phù hợp với định hướng phát triển kinh tế mà Nhà nước đề ra.

Việt Nam được đánh giá là quốc gia có sức hấp dẫn trong việc thu hút vốn đầu tư, đặc biệt nhờ chính sách ưu đãi thuế thu nhập dành cho doanh nghiệp hấp dẫn

Việt Nam được đánh giá là quốc gia có sức hấp dẫn trong việc thu hút vốn đầu tư, đặc biệt nhờ chính sách ưu đãi thuế thu nhập dành cho doanh nghiệp hấp dẫn

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, số lượng doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế thu nhập chỉ chiếm khoảng 3% tổng số doanh nghiệp nhưng số thuế được miễn, giảm chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số thuế thu nhập doanh nghiệp mà Nhà nước thu được. Cụ thể:

Năm

Tỷ lệ doanh nghiệp hưởng ưu đãi thuế thu nhập của doanh nghiệp

Tỷ trọng thuế được giảm trên tổng số thuế được thu
2017 3,12% 37,18%
2018 3,01% 30,67%
2019 3,93% 27,38%
2020 3,25% 27,01%

Theo ý kiến một số chuyên gia về kinh tế, chính sách ưu đãi thuế hiện nay chủ yếu vẫn được quy định trong các văn luật chuyên ngành. Trong quá trình xây dựng các luật chuyên ngành thời gian qua, một số văn bản luật đang có các quy định về chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp ảnh hưởng đến tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống luật pháp Việt Nam.

Điều này làm giảm tính trung lập của thuế và còn dàn trải, chưa thật sự hiệu quả với nhóm đối tượng cần hưởng ưu đãi, khuyến khích phát triển. Do đó, Bộ tài chính đang dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm bao quát được các ưu đãi hiện có, khuyến khích đúng ngành, lĩnh vực, khu vực cần phát triển.

Một số chính sách ưu đãi thuế thu nhập trong các văn bản luật hiện hành còn chưa được rõ ràng, chính xác

Một số chính sách ưu đãi thuế thu nhập trong các văn bản luật hiện hành còn chưa được rõ ràng, chính xác

Lần sửa đổi này sẽ đặt vấn đề xoay quanh việc ưu đãi thuế cho doanh nghiệp thuộc các ngành sáng tạo, công nghệ cao. Bên cạnh đó là đánh giá, rà soát lại phạm vi, đối tượng được hưởng ưu đãi một cách hiệu quả hơn, tránh dàn trải, đặc biệt ở các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao,…

Xem thêm: Động lực thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng vượt bậc nhờ vào ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Quy trình sửa Luật Thuế TNDN

Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự kiến tiến độ của dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) như sau:

  • Bộ Tài chính hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng luật đề trình lên Chính phủ trong 6 tháng cuối năm 2023.
  • Chính phủ lập đề nghị xem xét thông qua đề nghị bổ sung dự án Luật Thuế TNDN (sửa đổi) để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật Thuế TNCN (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024 vào tháng 5/2024.
  • Chính phủ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV vào tháng 10/2024.
  • Quốc hội thông qua dự án Luật thuế TNDN (sửa đổi) tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV vào tháng 5/2024.

Theo Bộ Tài chính thì đối tượng và phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế TNDN rất rộng, ảnh hưởng đến toàn bộ doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức có hoạt động kinh doanh. Thế nên, quá trình rà soát và đánh giá tổng thể chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành sẽ có khối lượng công việc rất lớn.

Bao gồm nhiều khâu điều tra, tổng hợp, đánh giá, báo cáo các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện luật. Đồng thời, luật mới cũng phải phù hợp với đường lối, chủ trương phát triển của Nhà nước cũng phù hợp với thông lệ quốc tế.

Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp để khuyến khích các ngành sáng tạo, công nghệ cao

Bộ Tài chính đã đề xuất bổ sung và sửa đổi một số quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong tờ trình đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp với những thay đổi về thuế suất, thời gian miễn, giảm thuế; sửa đổi và bổ sung các quy định, điều kiện về việc áp dụng ưu đãi thuế thu nhập.

Các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ sử dụng công nghệ cao được khuyến khích phát triển

Các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ sử dụng công nghệ cao được khuyến khích phát triển

Bộ Tài chính đã đưa ra nhiều giải pháp để thực hiện chính sách trên. Cụ thể là rà soát, sắp xếp lại các lĩnh vực và địa bàn được ưu đãi thuế nhằm tạo ra sự chuyển biến, đồng bộ và hiệu quả trong việc phân bổ nguồn lực, khuyến khích các ngành sản xuất ra sản phẩm có giá trị gia tăng lớn, các ngành công nghiệp hỗ trợ sử dụng công nghệ cao hay công nghệ sinh học.

Chính sách mới cũng tập trung khuyến khích ưu đãi thuế cho các ngành dịch vụ chất lượng cao, khuyến khích đổi mới sáng tạo, xã hội hóa, bảo vệ môi trường, các ngành có liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn và đầu tư tại các vùng có kinh tế xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Danh sách các lĩnh vực đặc biệt được ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ được bổ sung thêm các lĩnh vực được quy định tại các Luật mới được ban hành gần đây, nhằm đảm bảo phù hợp với định hướng và chủ trương phát triển của Nhà nước đề ra. Theo đó, bổ sung thêm các lĩnh vực được quy định trong Luật Đầu tư năm 2020; bổ sung hoạt động cung cấp dịch vụ phần mềm quan trọng và sản xuất sản phẩm nội dung thông tin số cần ưu tiên phát triển theo quy định của Chính phủ.

Lĩnh vực dịch vụ phần mềm quan trọng sẽ được tính là lĩnh vực đặc biệt trong việc hưởng ưu đãi thuế thu nhập

Lĩnh vực dịch vụ phần mềm quan trọng sẽ được tính là lĩnh vực đặc biệt trong việc hưởng ưu đãi thuế thu nhập

Đối với danh sách lĩnh vực ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, Bộ Tài chính cũng đề xuất sắp xếp lại theo hướng bổ sung các lĩnh vực sau: đầu tư kinh doanh cơ sở kỹ thuật hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ươm tạo doanh nghiệp vừa và nhỏ; đầu tư kinh doanh khu làm việc chung hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, để đảm bảo thống nhất với Luật Đầu tư.

Ngoài ra, các lĩnh vực được đề xuất lược bỏ ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp là tinh chế thức ăn gia súc, gia cầm, thủy sản; phát triển ngành nghề truyền thống vì đây là những lĩnh vực có đối tượng không rõ ràng về tiêu chí để thực hiện.

Đọc thêm: Khu Công nghệ cao TPHCM đặt mục tiêu thu hút các công ty vi mạch bán dẫn

Đảm bảo ưu đãi đúng đối tượng

Đối với các địa bàn được ưu đãi thuế cần rà soát, sắp xếp và thu gọn địa bàn, đảm bảo ưu đãi cho đúng đối tượng, khắc phục việc ưu đãi dàn trải. Các ưu đãi mới sẽ được hướng đến khuyến khích các đối tượng nhà đầu tư vào địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, đảm bảo sự phát triển đồng đều, tránh tình trạng ưu đãi cào bằng gây lãng phí nguồn lực.

Một thay đổi quan trọng nữa là sửa đổi quy định ưu đãi đối với các khu kinh tế theo hướng không áp dụng thống nhất cùng một mặt bằng chính sách ưu đãi mà phân biệt dựa theo trình độ phát triển, điều kiện của từng khu vực trong khu kinh tế.

Đối với các khu công nghiệp, chỉ áp dụng ưu đãi đối với các phần diện tích khu công nghiệp nằm trên địa bàn ưu đãi thuế hoặc đặt biệt ưu đãi thuế. Không áp dụng ưu đãi thuế cho các dự án đầu tư trong khu công nghệ cao mà không phải dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao. Dự án đầu tư trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, thực hiện tại địa bàn ưu đãi thuế chỉ được áp dụng ưu đãi thuế cho phần thu nhập phát sinh tại địa bàn ưu đãi thuế.

Phải là doanh nghiệp công nghệ cao hoặc có dự án công nghệ cao mới được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập

Phải là doanh nghiệp công nghệ cao hoặc có dự án công nghệ cao mới được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập trong các khu công nghệ cao

Kết

Với sự thay đổi về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp sắp tới, có thể thấy Chính phủ đang hướng đến khuyến khích các ngành công nghệ cao, sáng tạo phù hợp với công cuộc chuyển đổi số đã đề ra. Sự thay đổi về Luật Thuế thu nhập dành cho doanh nghiệp cũng cho thấy sự cập nhật, thay đổi để các chính sách hỗ trợ đến đúng nơi, đúng người, hạn chế sự dàn trải, thiếu rõ ràng trong đối tượng thụ hưởng.

Tìm hiểu thêm: Ưu đãi thuế Khu Công nghệ cao TPHCM thu hút nhiều nhà đầu tư