Quận 5, còn được biết đến với tên gọi quen thuộc là khu Chợ Lớn, là một trong những quận nội thành có lịch sử hình thành lâu đời bậc nhất TP.HCM. Trải qua hơn ba thế kỷ phát triển, khu vực này nổi bật với bản sắc văn hóa người Hoa đặc trưng, hệ thống chợ truyền thống sầm uất và vai trò quan trọng trong hoạt động thương mại – dịch vụ của thành phố.
Ngày nay, Quận 5 không chỉ giữ gìn các giá trị lịch sử – văn hóa mà còn từng bước thích nghi với nhịp sống đô thị hiện đại, trở thành điểm giao thoa hài hòa giữa truyền thống và phát triển.
| Tên quận | Quận 5 |
| Thành phố | TP. Hồ Chí Minh |
| Vùng | Đông Nam Bộ |
| Thành lập | 27/05/1959 |
| Mã hành chính | 774 |
| Đơn vị hành chính | 14 phường |
| Trụ sở UBND | 203 An Dương Vương, Phường 8, Quận 5, TP.HCM |
| Diện tích | 4,27 km² |
| Dân số (2022) | 159.073 người |
| Mật độ dân số | 37.254 người/km² |
| Biển số xe | 59-H1 – H2 – HA |
1. Lịch sử hình thành Quận 5
Lịch sử Quận 5 gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của khu Chợ Lớn – trung tâm giao thương lớn nhất của cộng đồng người Hoa tại Việt Nam. Ngay từ thế kỷ XIX, nơi đây đã là điểm tập kết hàng hóa, buôn bán sôi động và thu hút đông đảo cư dân đến sinh sống.
Năm 1820, khu vực này thuộc huyện Tân Long, phủ Tân Bình, trấn Phiên An; sau đó lần lượt thuộc tỉnh Gia Định và thành phố Chợ Lớn. Địa bàn Quận 5 khi ấy bao gồm cả phần đất của Quận 5, Quận 6 và Quận 11 ngày nay.
Ngày 27/05/1959, Quận 5 chính thức được thành lập với 6 phường ban đầu. Sau năm 1976, các phường cũ được tổ chức lại, đổi tên bằng số thứ tự. Qua nhiều đợt điều chỉnh địa giới, Quận 5 ổn định với 14 phường trực thuộc như hiện nay.
2. Quận 5 giáp quận nào?
Quận 5 là quận nội thành nằm ở khu vực trung tâm phía Tây TP.HCM, tiếp giáp nhiều quận quan trọng:
- Phía Đông: giáp Quận 1 (ranh giới là đường Nguyễn Văn Cừ) và một phần Quận 4 qua kênh Bến Nghé.
- Phía Tây: giáp Quận 6, ranh giới là các tuyến Nguyễn Thị Nhỏ, Ngô Nhân Tịnh, Lê Quang Sung và khu vực bến xe Chợ Lớn.
- Phía Nam: giáp Quận 8, ngăn cách bởi kênh Tàu Hủ.
- Phía Bắc: giáp Quận 10 và Quận 11, ranh giới là các trục Hùng Vương và Nguyễn Chí Thanh.
Nhờ vị trí trung tâm và khả năng kết nối linh hoạt, Quận 5 giữ vai trò quan trọng trong hoạt động giao thương giữa khu lõi đô thị và các quận phía Tây thành phố.
3. Diện tích Quận 5
Quận 5 có diện tích tự nhiên khoảng 4,27 km², là một trong những quận có quy mô nhỏ nhất TP.HCM. Tuy diện tích hạn chế, khu vực này vẫn có mật độ khai thác cao và giữ vị thế quan trọng về thương mại, dịch vụ và du lịch.
4. Dân số Quận 5
Dân số Quận 5 đạt khoảng 159.073 người, với mật độ hơn 37.000 người/km². Mật độ dân cư cao phản ánh rõ nét đặc trưng của một quận nội thành lâu đời, nơi tập trung đông dân cư và hoạt động kinh doanh sôi động.
II – Các đơn vị hành chính cấp phường
1. Các phường Quận 5 trước khi sắp xếp
Trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Quận 5 gồm 14 phường: Phường 1 đến Phường 14.
| STT | Phường | Diện tích (km²) | Dân số (người) | Mật độ (người/km²) |
| 1 | Phường 1 | 0,43 | 16.134 | 37.520 |
| 2 | Phường 2 | 0,29 | 14.298 | 49.303 |
| 3 | Phường 3 | 0,18 | 5.519 | 30.661 |
| 4 | Phường 4 | 0,38 | 9.455 | 24.881 |
| 5 | Phường 5 | 0,23 | 10.788 | 46.904 |
| 6 | Phường 6 | 0,23 | 7.274 | 31.626 |
| 7 | Phường 7 | 0,25 | 9.789 | 39.156 |
| 8 | Phường 8 | 0,23 | 6.746 | 29.330 |
| 9 | Phường 9 | 0,38 | 11.193 | 29.455 |
| 10 | Phường 10 | 0,23 | 5.118 | 22.252 |
| 11 | Phường 11 | 0,31 | 11.660 | 37.612 |
| 12 | Phường 12 | 0,57 | 14.637 | 25.678 |
| 13 | Phường 13 | 0,27 | 8.239 | 30.514 |
| 14 | Phường 14 | 0,28 | 11.155 | 39.839 |
2. Các phường Quận 5 sau khi sắp xếp
Theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 ban hành ngày 29/06/2025, kể từ 01/07/2025, Quận 5 không còn là đơn vị hành chính cấp quận. Khu vực được tổ chức lại thành 3 phường mới trực thuộc TP.HCM:
- Phường Chợ Quán: hợp nhất Phường 1, 2 và 4 – khu vực mang đậm dấu ấn lịch sử thương mại.
- Phường An Đông: hình thành từ Phường 5, 7 và 9 – nơi tập trung nhiều trung tâm mua sắm và hoạt động dịch vụ.
- Phường Chợ Lớn: bao gồm Phường 11, 12, 13 và 14 – khu vực gắn liền với cộng đồng người Hoa và các tuyến phố kinh doanh truyền thống.
III – Khám phá Quận 5
1. Hệ thống giao thông
Quận 5 sở hữu mạng lưới giao thông dày đặc với nhiều tuyến đường huyết mạch như Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Hùng Vương, An Dương Vương, Hải Thượng Lãn Ông… giúp kết nối nhanh đến Quận 1, Quận 6, Quận 10 và các khu vực lân cận.
2. Điểm đến văn hóa – du lịch tiêu biểu
- Phố người Hoa – trung tâm văn hóa và thương mại đặc trưng của cộng đồng Hoa kiều.
- Chùa Bà Thiên Hậu – công trình tâm linh có lịch sử hơn 250 năm.
- Chợ An Đông – khu chợ đầu mối lớn, sầm uất bậc nhất Sài Gòn.
- The Garden Mall – trung tâm mua sắm, giải trí hiện đại.
3. Giáo dục và công trình tiêu biểu
Quận 5 tập trung nhiều trường đại học lớn, bệnh viện và cao ốc văn phòng, tạo nên môi trường học tập – làm việc năng động. Với bề dày lịch sử, bản sắc văn hóa rõ nét và vị trí trung tâm, Quận 5 tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc đô thị và đời sống kinh tế – xã hội của TP. Hồ Chí Minh.
