Quận Long Biên giữ vai trò là cửa ngõ phía Đông Bắc của thủ đô Hà Nội, sở hữu vị trí chiến lược quan trọng trong mạng lưới giao thông và phát triển đô thị của thành phố. Với tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, Long Biên ngày càng khẳng định vị thế là khu vực phát triển năng động về kinh tế, văn hóa và xã hội trong những năm gần đây.
Nằm bên tả ngạn sông Hồng, quận Long Biên không chỉ là điểm kết nối giữa khu vực trung tâm với các tỉnh phía Bắc mà còn là nơi hình thành nhiều khu đô thị hiện đại, tạo nên diện mạo mới cho Hà Nội.
I – Thông tin hành chính quận Long Biên, Hà Nội
Long Biên là quận nội thành duy nhất của Hà Nội nằm hoàn toàn ở phía tả ngạn sông Hồng. Nhờ quỹ đất rộng và định hướng phát triển rõ ràng, khu vực này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cư dân và nhà đầu tư.
1. Lịch sử hình thành
Long Biên là vùng đất mang nhiều dấu ấn lịch sử của Thăng Long – Hà Nội. Theo ghi chép cổ, dưới thời Lý, khu vực này nằm ở trung tâm châu thổ sông Hồng, nơi giao thoa của hai dòng sông lớn là sông Đuống và sông Cái.
Qua các thời kỳ lịch sử, Long Biên từng thuộc Lộ Bắc Giang (thời Trần), phủ Thuận An (thời Hậu Lê), trấn Bắc Giang và sau đó là tỉnh Bắc Ninh (thời Nguyễn).
Ngày 06/11/2003, theo Nghị định số 132/2003/NĐ-CP của Chính phủ, quận Long Biên chính thức được thành lập trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính từ huyện Gia Lâm. Từ thời điểm đó đến nay, Long Biên duy trì 14 đơn vị hành chính cấp phường.
2. Vị trí địa lý
Quận Long Biên nằm ở phía Đông Bắc nội thành Hà Nội, kết nối trực tiếp với khu vực trung tâm thông qua các cây cầu quan trọng như Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy.
- Phía Đông: giáp huyện Gia Lâm
- Phía Tây: giáp các quận Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng
- Phía Nam: giáp quận Hoàng Mai
- Phía Bắc: giáp huyện Đông Anh
Khu vực này là đầu mối của nhiều loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt và đường thủy, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, Đông Bắc. Long Biên cũng nằm trong tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, mở ra nhiều tiềm năng phát triển lâu dài.
3. Diện tích
Diện tích tự nhiên của quận Long Biên đạt khoảng 60,38 km², là quận có diện tích lớn nhất trong số các quận nội thành Hà Nội. Xếp sau lần lượt là Hà Đông, Bắc Từ Liêm và Hoàng Mai.
4. Dân số
Tính đến năm 2022, dân số quận Long Biên đạt khoảng 347.829 người, với mật độ trung bình 5.761 người/km². Dân số tăng nhanh trong những năm gần đây nhờ sự phát triển mạnh của hạ tầng và sự hình thành hàng loạt khu đô thị mới như Việt Hưng, Vinhomes Riverside, Thạch Bàn, Rice City Sông Hồng.
II – Các đơn vị hành chính cấp phường
1. Danh sách phường quận Long Biên trước khi sắp xếp
Trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, quận Long Biên có 14 phường trực thuộc, bao gồm: Thượng Thanh, Bồ Đề, Long Biên, Đức Giang, Ngọc Thụy, Gia Thụy, Ngọc Lâm, Phúc Đồng, Cự Khối, Việt Hưng, Sài Đồng, Phúc Lợi, Thạch Bàn và Giang Biên.
| Phường Thượng Thanh | 4,88 km² | 13.153 người |
| Phường Ngọc Thụy | 8,99 km² | 18.568 người |
| Phường Giang Biên | 4,71 km² | 4.600 người |
| Phường Đức Giang | 2,41 km² | 25.767 người |
| Phường Việt Hưng | 3,83 km² | 7.884 người |
| Phường Gia Thụy | 1,20 km² | 9.721 người |
| Phường Ngọc Lâm | 1,13 km² | 19.604 người |
| Phường Phúc Lợi | 6,20 km² | 7.820 người |
| Phường Bồ Đề | 3,80 km² | 16.159 người |
| Phường Sài Đồng | 0,91 km² | 14.029 người |
| Phường Long Biên | 7,23 km² | 9.455 người |
| Phường Thạch Bàn | 5,27 km² | 11.300 người |
| Phường Phúc Đồng | 4,95 km² | 6.994 người |
| Phường Cự Khối | 4,87 km² | 5.652 người |
2. Các phường quận Long Biên sau khi sắp xếp
Theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 ban hành ngày 29/06/2025, từ 01/07/2025, quận Long Biên tiến hành tổ chức lại đơn vị hành chính cấp phường. Sau sắp xếp, toàn quận được tái cấu trúc thành 4 phường mới:
- Phường Long Biên: hình thành từ các phường Cự Khối, Phúc Đồng, Thạch Bàn, Long Biên, Bồ Đề, Gia Thụy và một phần xã Bát Tràng.
- Phường Bồ Đề: bao gồm toàn bộ phường Ngọc Lâm cùng một phần các phường Đức Giang, Gia Thụy, Thượng Thanh.
- Phường Việt Hưng: được tổ chức từ các phường Giang Biên, Việt Hưng, Phúc Lợi và một phần các phường lân cận.
- Phường Phúc Lợi: bao gồm phần diện tích còn lại của Giang Biên, Phúc Lợi, Phúc Đồng và một phần xã Cổ Bi.
III – Khám phá các điểm nổi bật tại quận Long Biên
1. Địa danh và điểm tham quan tiêu biểu
Long Biên là vùng đất hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc trưng. Sự phát triển đô thị song hành cùng việc bảo tồn di tích đã tạo nên bản sắc riêng cho khu vực.
- Chùa Thạch Cầu: ngôi chùa cổ có lịch sử hơn 100 năm, lưu giữ nhiều hiện vật giá trị từ thế kỷ XIX.
- Công viên hoa hồng Rose Park: không gian sinh thái với hàng nghìn gốc hoa hồng, phù hợp cho dã ngoại và thư giãn.
- Trung tâm thương mại Aeon Mall Long Biên: tổ hợp mua sắm – giải trí quy mô lớn, phục vụ đông đảo cư dân khu vực phía Đông Hà Nội.
- Cầu Long Biên: cây cầu hơn 100 năm tuổi, gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử của Hà Nội và là điểm tham quan quen thuộc của du khách.
2. Hệ thống giao thông
Quận Long Biên sở hữu mạng lưới giao thông hoàn chỉnh với nhiều cây cầu và tuyến đường huyết mạch, giúp kết nối nhanh với trung tâm Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Một số trục đường chính gồm: Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự, Nguyễn Văn Linh, Quốc lộ 5, Cổ Linh, Đàm Quang Trung, Thạch Bàn, Gia Thượng, Nam Đuống.
3. Các tòa nhà và khu phức hợp tiêu biểu
Long Biên ngày càng xuất hiện nhiều công trình cao tầng và khu phức hợp hiện đại, góp phần hoàn thiện diện mạo đô thị phía Đông Hà Nội.
- SD Building: tòa nhà văn phòng quy mô vừa, thiết kế hiện đại, vị trí thuận tiện kết nối giao thông.
- Trico Building: cao ốc văn phòng trên trục Nguyễn Văn Cừ, cung cấp mặt bằng linh hoạt cho doanh nghiệp.
- PHC Complex: tổ hợp thương mại – văn phòng quy mô lớn, thiết kế mở, tận dụng ánh sáng tự nhiên.
- Plaschem Tower: tòa nhà văn phòng cao tầng với hệ thống hạ tầng hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn làm việc chuyên nghiệp.
Nhờ lợi thế vị trí, quỹ đất rộng và hạ tầng ngày càng hoàn thiện, quận Long Biên đang từng bước khẳng định vai trò là khu vực phát triển trọng điểm phía Đông Bắc Hà Nội, với tiềm năng tăng trưởng bền vững trong tương lai.
